الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
614
دقائق العلاج ( فارسي )
و بينى باشد بايد اين داروها را با لولهاى بر آن بدمند و اگر در گلو آماسى باشد بايد مكررا با لعاب بزر اسفرزه و عرق كاسنى و آب هميشه بهار و فلوس و شيرابه عنب الثعلب ( تاجريزى سياه ) غرغره كنند و اگر ورم جمع شد با شير گاو و بزر كتان و فلوس غرغره كنند تا قرحه برسد و سر باز كند و اگر ممكن باشد بايد پس از رسيدن آن را با دست بفشارند تا باز شود و سپس گردهاى داروئى گفته شده را به كار ببرند اگر در گلو و بينى قطعات سفيدى پيدا شد با داروهائى كه گفته شد و نيز اين دارو بايد غرغره كنند : برگ عناب ، برگ هلو ، برگ حنا و سماق همه را مىكوبند و در سركه مىجوشانند و صاف كرده با گل ارمنى سائيده و عسل و سركه مخلوط و استعمال مىكنند . اگر سفيدى در لب و لثه و زبان باشد بايد اولا با ذرور الابيض آن را پاك كنند و بعد ذرورهاى ( پودر داروئى ) گفته شده را استعمال نمايند . اگر گلو دردناك و گرم و داراى التهاب باشد بايد دهن و حلق را با مخلوط آب توت سياه ، آب برگ كاسنى ، آب گشنيز تازه ، فلوس ، هليله زرد و گل ارمنى سائيده بوسيله پر مرغى شستشو بدهند اگر در مغز كرمى پيدا شود و بيمار حركت آن را حس كند بايد در بينى سركه و آب برگ زردآلو يا شير زن دخترزائيده و لعاب بزر اسفرزه بچكانند و سپس از پودرهاى داروئى در آن بپاشند و اگر در بينى خوردگى پيدا شد بايد علاوه بر آنها اين گرد را بپاشند : مرواريد ، تباشير ، شادنج عدسى ، دود ايوب « 1 » و چوب چينى كه به اندازه مساوى آنها را كوفته و مىبيزند و گاه اين پودر را به اندازه مساوى با ذرور احمر مخلوط مىكنند . بيمار بايد از نمك ، گوشت ، روغن ، بوهاى خوش ، خربوزه و آنچه بطور سريع بخلط چيره تبديل مىشود پرهيز كند و غذاى او نان و شورباى پاچه ، مرباها
--> ( 1 ) كرم ايوب از انواع كف دريا است . مترجم